Đam mê xuất khẩu dừa xiêm

Vượt qua nhiều vòng kiểm tra nghiêm ngặt, anh Bùi Dương Thuật đã đưa đặc sản nổi tiếng của Bến Tre có mặt trên kệ hàng nước ngoài và được người tiêu dùng nước bạn đánh giá cao.

Là chủ một xưởng nước đá ở TP HCM kiêm thêm nghề môi giới ôtô cho những ai có nhu cầu, anh Bùi Dương Thuật, quận Tân Bình còn hướng sang lĩnh vực nông nghiệp. Nhưng tới thời điểm này, nghiệm lại chặng đường kinh doanh, anh nhận thấy câu chuyện xuất khẩu dừa mang lại nhiều dư vị cảm xúc nhất cho mình. Mỗi khi có đơn hàng, anh trở thành dân miệt vườn chính hiệu, tự tay chọn lựa từng trái dừa xiêm đáp ứng những tiêu chuẩn khắc khe của đối tác.

Cách đây một năm, một số bạn bè là Việt kiều Australia khi về nước thưởng thức qua dừa xiêm và khen mùi vị của hàng Việt ngon, đậm đà hơn nhiều so với dừa Thái vốn rất phổ biến ở xứ sở chuột túi. Ý tưởng mang loại đặc sản này miền Tây xuất ngoại chợt lóe lên trong đầu. Anh bắt đầu hành trình "hiểu" cặn kẽ về trái dừa, từ cách nhận diện độ tuổi, gáo mỏng hay dày, nước nhiều hay ít, độ mềm cứng của cơm dừa, hái thời điểm nào sẽ cho quả ngon nhất... và chỉ thu mua ở Bến Tre (nơi được mệnh danh xứ dừa nổi tiếng). Nhưng cái khó là làm sao đảm bảo độ tươi ngon, giữ nguyên hương vị đặc trưng của dừa xiêm Bến Tre khi nó nằm trên kệ hàng nước ngoài, sau hành trình dài sang nước bạn.

Dừa xiêm Bến Tre sau khi gọt vỏ đạt trọng lượng 0,9-1 kg mới đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Ảnh: DT

Tháng 11/2012, anh mang 12 trái gửi đến một Viện nghiên cứu tại TP HCM thử nghiệm nhưng kết quả không khả quan.

Anh chưa nghĩ ra cách nào làm cho bề ngoài quả dừa vẫn giữ được màu trắng như khi mới bỏ đi lớp vỏ xanh mà không dùng tới hóa chất. Nhóm bạn Việt kiều khi nghe anh chia sẻ băn khoăn đã gợi mở công thức pha chế hợp chất để bảo quản màu sắc "tươi như mới hái" của dừa mà không gây hại tới sức khỏe người tiêu dùng và phù hợp với quy định của ngành y tế. Nhưng thử nghiệm này thất bại.

Anh quyết thử lần nữa, tìm một số chất có công dụng tương tự nằm trong danh mục được quốc tế công nhận. Khi xác định hợp chất phù hợp, anh thử 10 mẫu gồm 30 trái, đánh số thứ tự từ 1 đến 10. Kết quả khả quan khi hơn 40 ngày, quả dừa xiêm chưa thâm đen.

Được một người bạn công tác bên Australia đứng ra giới thiệu anh với doanh nghiệp chuyên nhập khẩu dừa nguyên trái từ các nước, anh liền xúc tiến thương mại giữa hai bên. "Cũng may tại thời điểm đó, đơn vị này cần mở rộng hoạt động và nhận thấy Việt Nam có tiềm năng rất lớn về dừa nên họ mới có ý định hợp tác với tôi", anh nhớ lại.

Công ty này cử chuyên gia sang Việt Nam để tận mắt thấy quá trình thu hoạch, bảo quản và chưa hứa hẹn gì nhiều. Họ yêu cầu phải đảm bảo quả dừa sau khi gọt vỏ có trọng lượng 0,9-1 kg, chọn loại độ tuổi 80 ngày là hái xuống, khi lắc không có tiếng kêu, cơm dừa đạt độ dày vừa ăn.

Sau chuyến thăm của đối tác, tuần nào anh cũng xuống Bến Tre vài ngày học thêm bí quyết chọn dừa không bị sâu, cách xử lý đối với dừa vừa thu hoạch xong. Do đề nghị nghiêm ngặt từ nước ngoài nên anh không mua dừa cũ từ ngày hôm trước mà chỉ chọn những quả mới hái từ trên cây.

Dừa xiêm xanh sau khi gọt vỏ sẽ dùng công nghệ bảo quản do phía Australia chuyển giao để hoàn tất quá trình sơ chế và xuất ngoại. Ảnh: D.T

Đến giữa tháng 4, phía Australia đề nghị gửi dừa mẫu để họ thử chất lượng. Sau nhiều ngày chờ đợi, họ lại muốn kiểm tra thêm mức độ bảo quản, vệ sinh an toàn thực phẩm. Lại thêm những ngày hy vọng. Cả tháng sau, đơn vị này thông báo chấp nhận hợp tác với anh, bởi "quả dừa xiêm xanh Việt có thể để 50-70 ngày vẫn có độ ngọt và ngon hơn dừa Thái Lan".

“Nhà nhập khẩu này làm việc với nhiều công ty Thái hơn 30 năm và đây là lần đầu tiên họ hợp tác với doanh nghiệp Việt. Tôi vui còn hơn khi môi giới xong một chiếc xe hơi hay nhận thêm hợp đồng nước đá", anh trải lòng.

Cuối tháng 6, phía Australia đặt thử một container gồm 870 thùng, mỗi thùng 9 trái, ước khoảng 7.830 quả dừa để thăm dò thị trường Australia. Sau khi nhận đơn đặt hàng, anh trực chiến ở Bến Tre suốt 5 ngày, làm việc từ 5h sáng đến 23h đêm để chính tay kiểm tra mọi công đoạn.

Sau khi phân loại cho ra hàng ngon nhất, bảo quản theo đúng công nghệ mà đối tác chuyển giao, anh đưa dừa vào nơi thoáng mát để làm khô, dùng quạt thổi vào mỗi vỉ (khoảng 200 trái). Khi trái vừa ráo nước là đóng bao bì ngay, nếu để quá khô, sản phẩm thô ráp, không đẹp mắt. Do chưa có cơ sở ở Bến Tre nên anh thuê ba phòng karaoke máy lạnh để trữ dừa ở nơi mát.

24 ngày hàng di chuyển trên biển là cũng bấy nhiêu ngày anh sốt ruột, lo lắng về lô hàng xuất ngoại đầu tiên. "Không còn gì vui hơn khi đối tác cho biết dừa xiêm Việt Nam bán hết vèo chỉ trong hai ngày. Một thành công vượt trên mong đợi của tôi", anh chia sẻ.

Mỗi trái dừa anh bán cho đối tác khoảng 23.000 đồng. Bán với giá này anh chẳng lời bao nhiêu bởi thu mua hàng "tuyển" từ thương lái hoặc nhà vườn đã là 12.000 đồng, chưa bao gồm các chi phí khác. "Tôi xác định quả dừa xiêm chỉ nhắm đến thị trường xuất khẩu vì người tiêu dùng trong nước không cần cầu kỳ mà thích chặt trái ra uống liền, không để lâu", anh nói.

Hiện tại, đối tác phía Australia làm cầu nối để công ty của anh có thể cung cấp quả dừa xiêm xanh cho hai chuỗi siêu thị lớn nhất nước này. Tuy nhiên, vì đây là các siêu thị hàng đầu nên ngoài những yêu cầu cơ bản, họ còn đòi hỏi nhà xuất khẩu đạt một số tiêu chuẩn như siêu sạch và sản phẩm hoàn toàn hữu cơ. Do đó, trở ngại của anh là quy hoạch vùng nguyên liệu, chứng minh xuất xứ nguồn gốc cây dừa không phải chăm bón bằng phân hóa học, không dùng thuốc trừ sâu...

"Hoạt động xuất khẩu dừa chưa có lợi nhuận ổn định, nhưng tôi xác định việc kinh doanh này là lâu dài và sẽ còn phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm", anh chia sẻ. Anh đang tính cách mở rộng thị trường tiêu thụ, tìm những đơn vị có thị trường xuất khẩu nhưng thiếu công nghệ bảo quản hoặc cá nhân, tổ chức cần tư vấn cách bảo quản xuất khẩu.

Theo anh, chỉ cần 2-3 đơn vị xuất khẩu quả dừa thường xuyên thì người trồng sẽ có thu nhập ổn định. Cứ 10 trái dừa, nhà vườn kiếm 50.000 đồng, tức một hecta thu 20 triệu đồng.

Mai Phương (vnexpress.net)

Vốn ngoại rót vào cầu, đường

TT - Dự án đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - vành đai ngoài (đường Phạm Văn Đồng, TP.HCM) là dự án BT đầu tiên có yếu tố nước ngoài, triển khai đổi đất lấy dự án. Hình thức kêu gọi đầu tư này mở ra phương thức mới về huy động vốn đầu tư trong tình hình nguồn ngân sách eo hẹp.

Đường Phạm Văn Đồng đoạn chạy qua Q.Gò Vấp, TP.HCM - Ảnh: Thuận Thắng

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Tất Thành Cang, giám đốc Sở Giao thông vận tải TP.HCM, nói:

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Tất Thành Cang, giám đốc Sở Giao thông vận tải TP.HCM, nói:

- Với dự án đường Phạm Văn Đồng, lợi ích mang lại từ mô hình kêu gọi đầu tư này thấy rất rõ. Cụ thể, TP không phải bố trí ngân sách đang eo hẹp đầu tư tuyến đường này mà để tập trung thực hiện các nhiệm vụ cấp bách khác. Đầu tiên là tận dụng được phần vốn ứng trước (120 triệu USD) của nhà đầu tư để thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Có nghĩa là TP không cần bỏ vốn mà có đường, tuyến đường được hình thành tạo điều kiện để chỉnh trang đô thị, phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân xung quanh. Mặt khác ở hình thức này chủ đầu tư được giao một khu đất ở Q.2 để xây dựng. Hiện khu đất này đã được chủ đầu tư triển khai xây dựng đô thị tạo sự phát triển cho khu vực này.

* Vậy thời gian tới TP.HCM sẽ phát triển, mở rộng mô hình có yếu tố vốn nước ngoài này như thế nào?

- Do bản chất hình thức đầu tư theo hình thức BT là xây dựng - chuyển giao, việc hoàn trả chi phí đầu tư xây dựng công trình theo quy định hiện nay là bằng hình thức trả bằng tiền (ngân sách TP) hoặc giao thực hiện dự án khác (thường là dự án bất động sản). Với bối cảnh ngân sách hiện nay đang rất eo hẹp và quỹ đất có sẵn quá ít, không đủ để đối ứng với kinh phí đầu tư của nhà đầu tư nên để phát triển, mở rộng mô hình đầu tư này TP chủ trương giao cho nhà đầu tư nghiên cứu, khai thác quỹ đất dọc tuyến đường trên cơ sở các chỉ tiêu về quy hoạch và xây dựng nhằm đảm bảo lợi nhuận của nhà đầu tư và chênh lệch địa tô bù đắp vào kinh phí thực hiện công trình.

Theo đó, nhà đầu tư tự thu xếp nguồn vốn để thực hiện công trình và dự án khác. TP sẽ hỗ trợ bù đắp lãi vay phát sinh cho phần vốn vay các tổ chức tín dụng của nhà đầu tư để thực hiện dự án. Việc hoàn trả kinh phí đầu tư công trình bằng dự án khác dựa trên nguyên tắc ngang giá tại cùng thời điểm giao đất để thực hiện dự án khác. Phần thiếu hụt trong việc chi trả kinh phí đầu tư công trình, tùy từng trường hợp sẽ được TP và nhà đầu tư thỏa thuận chi trả bằng ngân sách theo một hay nhiều đợt sau khi công trình đã được hoàn thành, quyết toán.

* Với nguồn vốn ngân sách eo hẹp hiện nay thì ngoài thực hiện BT, có phương thức kêu gọi đầu tư nào đang thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài, thưa ông?

- Theo quyết định của Thủ tướng về phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phát triển giao thông vận tải TP.HCM đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020, tổng nhu cầu vốn từ nay đến năm 2015 là 71.220 tỉ đồng và đến năm 2020 là 326.277 tỉ đồng. Để có thể giải quyết được nhu cầu này, bên cạnh việc tiếp tục vận động nguồn vốn ODA, cần phải có nhiều cơ chế - chính sách nhằm thu hút nhà đầu tư tham gia. Đặc biệt là nguồn vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài.

Các dự án đầu tư theo hình thức sử dụng vốn ngoài ngân sách thuộc các lĩnh vực giao thông, vận tải và công chính tính với từng lĩnh vực sẽ có một số mô hình đầu tư phù hợp theo quy định hiện hành như hình thức hợp đồng BT, BOT,PPP... Tuy nhiên, Chính phủ và TP còn cần phải hoàn thiện các chính sách ưu đãi, tạo hành lang pháp lý cho nhà đầu tư an tâm đầu tư. Giao nhà đầu tư chủ động nghiên cứu lập báo cáo nghiên cứu khả thi nhằm hạn chế rủi ro trong đầu tư, xác định chính xác tổng chi phí đầu tư để tham gia đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đảm bảo phù hợp với tiến độ giải ngân. Nghiên cứu này nếu được TP chấp nhận sẽ được hạch toán vào tổng chi phí đầu tư sau này để hoàn trả cho nhà đầu tư.

ĐÌNH DÂN thực hiện (Nguồn  tuoitre.vn)

Nanogen tham gia Hội chợ Thuốc & Dược phẩm - CPhI 2012 tại Madrid, Tây Ban Nha

Với lịch sử hơn 20 năm, hội chợ CPhI Worldwide là hội chợ hàng năm về nguyên liệu dược lớn nhất thế giới, là dịp để các doanh nghiệp trong ngành dược phẩm trưng bày, giới thiệu các sản phẩm cũng như công nghệ chế biến, đóng gói sản phẩm…

Hội chợ năm nay có sự tham gia của các doanh nghiệp đến từ 130 nước trên thế giới, tập trung vào các sản phẩm chính như thuốc, các tá dược, kháng sinh, hormon, vắc xin...

Công ty công nghệ sinh học dược NANOGEN là công ty dược phẩm duy nhất của Việt Nam tham gia hội chợ, với mục đích quảng bá thương hiệu NANOGEN và các dược phẩm sinh học như: Feronsure, Pegnano, Ficocyte, Pegcyte, Nanokine...

Gian hàng của Nanogen tại hội chợ

Gian hàng NANOGEN đã thu hút rất nhiều khách tham quan quốc tế. Các sản phẩm của công ty đã được đánh giá cao không những về chất lượng mà còn về hình thức mẫu mã. Qua đó, công ty đã ký kết được nhiều hợp đồng hợp tác, liên kết, cung cấp sản phẩm cho các đối tác từ khắp nơi trên thế giới.

Nguồn: Nanogen.com

Cá Nục nấu Canh chua Quảng Bình

Canh chua cá nục - đặc sản Quảng Bình

Cá nục nấu canh chua không cầu kỳ, sang trọng mà mộc mạc như tâm hồn người Quảng Bình. Các bạn ghé Quảng Bình xin một lần thưởng thức hương vị món ăn dân dã này của quê tôi!

Quảng Bình - nơi mảnh đất eo hẹp của miền Trung, nơi miền đất gió Lào cát trắng. Ở đây ngày xưa các thi sĩ đã ví "Gái Quảng Bình khí phách đọ Trường Sơn" thì bây giờ các cô, các bà sẽ tự tay nấu cho ta món canh chua đậm đà, khó quên...

Đúng vậy, ngoài những đặc sản biển Quảng Bình mà nhiều người biết đến ở đây còn có món ăn độc đáo mà không có người Quảng Bình nào lại không ưa thích.

Mùa hè, nhìn vào mâm cơm có đĩa rau sống, bát canh chua là đã thấy thèm. Vào mùa này, các chợ tràn ngập cá, những năm được mùa thì cá nục rất rẻ nhưng ăn lại ngon.

Cá nục hình thon, lưng xanh, bụng trắng, cá này nhỏ nhưng ăn béo và thơm. Ta có thể là sạch, nấu cách thủy cùng với ra sống kẹp bánh cuốn bánh tráng thì ăn khó quên. Song, cá nục nấu canh chua lại càng hấp dẫn hơn, nó chan(?ng thua gì cua nấu rau muống ở miền Bắc, lại chẳng thua cá lóc nấu canh chua miền Nam.

Còn dưa chua, đấy là những quả dưa non thái mỏng cùng với măng tre cho vào muối. Mua dưa này về nấu canh cá nục thì không còn gì bằng.

Cá chỉ cần làm sạch để nguyên con. Sau khi phi hành mỡ, cho dưa chua và nước vào nồi đun sôị Nước sôi cho cá vào đủ độ chín, bắc nồi canh xuống để cá không bị nát mà ăn ngọt. Cho hành lá, hạt tiêu vào nữa là ta cónồi canh chua ngon tuyệt.

Theo quangbinhtourist.com

Nữ đại gia người Việt trên đất Lào

Bà Lê Thị Lượng

Bà Lê Thị Lượng không chỉ được người dân Lào ngưỡng mộ mà còn là "bông hồng vàng" trong giới nữ doanh nhân người Việt do phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam vinh danh.

Đi đến đâu ở Champasak cũng nghe người dân nói đến "Đào Hương" (Dao Heuang) hoặc "Đào" (Dao). Nào là chợ của Đào Hương, nhà máy của Đào Hương, nông trường của Đào Hương, cà phê Đào, nước đóng chai Đào… Nữ chủ tịch tập đoàn Dao Heuang được người dân ở Lào gọi là bà Đào Hương, mặc dù tên gọi theo tiếng Lào của bà là Leuang Litdang và tên do cha mẹ đẻ đặt cho là Lê Thị Lượng.

Bà Lượng sinh ra tại Lào, là chị cả của tám người em. Gia đình nghèo, bà vất vả từ nhỏ, ra chợ Pakse buôn bán để kiếm tiền phụ cha mẹ nuôi các em. Có thời gian bà lên Viêng Chăn học nghề làm bánh, mứt và về Pakse làm bán, tích cóp chút đỉnh bằng nghề này. Khi có gia đình riêng, bà nghĩ an phận cùng chồng là bác sĩ lo cho các con ăn học, nhưng rồi bà không dứt được nghiệp kinh doanh khi vẫn phải giúp đỡ cho các em.

Vào những năm 1976 – 1980, thấy bà con người Việt sang Lào làm ăn nhiều, bà mở một quầy tạp hoá phục vụ họ. Khi nhà nước Lào chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, bà lập ngay công ty xuất nhập khẩu và nhận thấy cửa khẩu giữa Lào với các nước đều chưa có cơ sở thương mại nào, năm 1992 bà xin mở các cửa hàng miễn thuế. Năm 1997 bà Lượng bỗng dưng đi làm nông nghiệp, đến Paksong trồng cà phê.

Bà về Việt Nam, lên vùng Tây nguyên học cách người ta trồng cà phê, bỏ ra 3 triệu USD thuê nhân công có kinh nghiệm trồng cà phê từ Việt Nam sang trồng 150ha. Không may, vụ thu hoạch đầu tiên gặp đợt sương muối nên cà phê héo úa chết gần hết. Song, cũng nhờ lần đó, bà nhận ra đất đai ở Champasak phù hợp với cà phê arabica. Không nản, bà cho trồng lại và mở rộng ra đến 250ha. Xuất khẩu cà phê đã mang lại cho Dao Heuang nguồn thu lớn.

Dao Heuang – Đào Hương – gồm chữ Hương là tên con gái, còn chữ Đào thì bà Lượng giải thích phát âm theo tiếng Lào có nghĩa là sao sáng. Bà ước mơ dẫn dắt doanh nghiệp này trở thành một ngôi sao sáng trên thương trường Lào và Đông Nam Á.

Luôn đặt ra những ước mơ, chính lúc thành công nhất về chế biến xuất khẩu cà phê hạt cũng là lúc bà Lượng thấy cần phải tạo bước đột phá mới nâng giá trị cho cà phê của Lào, đó là hướng đến chế biến cà phê rang xay, hoà tan và cà phê 3 trong 1. Bà xây dựng một thương hiệu cà phê của Lào – Dao Coffee – có thể đưa ra thị trường khu vực và thế giới. Bà không phủ nhận ước mơ đó quá lớn, nhưng khẳng định sẽ thực hiện được nếu như tuân thủ ngay từ đầu tiêu chí "sản xuất cà phê thật và sạch".

Năm 2011, bà Lượng xây dựng nhà máy rộng 6,5ha sản xuất cà phê hoà tan, cà phê 3 trong 1, trang bị máy móc của châu Âu và Nhật, quản lý theo tiêu chuẩn ISO. Với định hướng chiếm lĩnh thị trường Lào và khoảng 80 – 85% sản lượng sẽ xuất khẩu nên bà Lượng luôn nhắc nhở chỉ sử dụng hạt cà phê tốt để chế biến, không pha trộn, không sử dụng hương liệu công nghiệp.

Nhà máy cà phê hoà tan, cà phê 3 trong 1 hoạt động mới tám tháng nhưng thương hiệu Dao Coffee đã lan rộng khắp Lào, sản phẩm có mặt ở các chợ, siêu thị; chuỗi quán cà phê Dao được yêu thích. 

Dao Heuang đứng trong tốp doanh nghiệp lớn của Lào và dẫn đầu ở Nam Lào. 

Theo SGTT

Tiếng Anh khó hay tiếng Việt khó

Ông lão chầm chậm bắt đầu kể:

       Ta chơi khá thân với một người bạn già người Anh tên là Anthony, mà ta gọi thân thiện là Tony. Ông ta là người gốc London nhưng lại thích Hà Nội hơn nên đã sống ở Việt Nam được hơn 15 năm rồi và nói tiếng Việt cũng chẳng khác chúng ta tí nào. Ông ta cũng có thể ngồi vỉa hè ăn bún đậu mắm tôm như người Việt, và cũng tếu táo với các trò chơi chữ như những người Việt hay chữ vậy. 

         Ta nhớ có lần Tony thấy ta đang lúng túng trong một tình huống rất khó xử, ông ta nhìn ta và nói: "Ông bạn già ơi, bây giờ thì cái khó sẽ bó cái khôn hay cái khó ló cái khôn đây?". Ta giật mình cười và thầm phục khả năng dùng tiếng Việt uyên thâm của Tony. 

          Chưa hết, Tony còn đố mấy cô lễ tân khách sạn mà ta cùng Tony ở khi đi du lịch rằng: "Đố các cô gái nhé, một đống chuột chù mà bơi qua sông thì hỏi có mấy con?". Các cô lễ tân đang nghĩ sao ông già người Anh này đố hâm thế, một đống chuột chù thì biết có bao nhiêu con mà hỏi. Các cô gái đang định nói là không biết thì ông ta phá lên cười to và giải thích: "các cháu không biết ta chơi chữ à, một đống chuột chù nói ngược lại là một chú chuột đồng, như vậy là chỉ có một con chuột bơi qua sông thôi chứ". Nói câu chuyện này ra để thấy rằng Tony am hiểu và sử dụng tiếng Việt thành thạo đến thế nào.

Tiếng Việt khó quá

Và một lần ta đã thắc mắc với Tony về sự phức tạp của tiếng Anh rằng các nguyên tắc ngữ pháp của tiếng Anh quá rối rắm, và đôi khi là thừa. Ví dụ như: "I will come to see you tomorrow". Bản thân chữ tomorrow là ngày mai, tức là nói chuyện tương lai rồi, mà còn phải cho thêm cả chữ will để chỉ thêm về tương lai cho nó thừa ra làm gì cơ chứ. Rồi động từ thì vừa theo quy tắc, vừa bất quy tắc, làm khổ chúng tôi học thuộc hơn 400 động từ bất quy tắc của các vị rồi khi dùng vẫn nhầm lung tung. 

Đó là còn chưa kể việc thêm số nhiều vào danh từ nữa chứ. Đã đành các ông muốn phân biệt một và từ hai trở lên bằng cách thêm chữ “s” vào sau các danh từ cũng đã đủ làm chúng tôi nhầm khổ sở khi nói rồi, nhưng cứ thế hẳn đi đã đành, ai lại một bàn chân thì nói là “a foot” nhưng hai bàn chân thì nói là “feet”, rồi một đứa bé thì là “a child” mà hai đứa trở lên thì lại là “children” mới khổ người ta không. 

Mà một đàn con gì đó các ông cứ nói là “a group of” tất cả cho rồi ví dụ như một đàn ếch các ông nói là “a group of frogs”, thế nhưng sang con cá hay con sư tử thì lại thành “a school of fish” và “a pride of lions” và đàn chó là “a pack of dogs”, mà trong đàn thì các con cá là số nhiều các ông lại không nói là “a school of fishes” trong khi đó đàn chó hay đàn sư tử thì các ông lại thêm số nhiều vào chữ “dogs” và chữ “lions”… Như thế thì ai theo nổi tiếng Anh của các ông đây.

      Tony liền nói lại với ta bằng tiếng Việt rằng: "Ông cứ thắc mắc vậy chứ tiếng Việt của các ông mới làm tôi chóng hết mặt không thể theo kịp. Nếu trong tiếng Anh của tôi chỉ có một từ I để chỉ tôi, hay một từ YOU để chỉ người đối thoại, thì trong tiếng Việt của ông không biết thế nào mà tả những từ có cùng nghĩa với chữ I nữa: tôi, ta, con, bố, mẹ, ông, bà, cô, cậu… đều có thể có nghĩa là tôi như chữ I, đó là theo ngôi thứ, còn theo thái độ thì tôi thua luôn… vì không biết khi nào thì nên nói là tôi, khi nào nên nói là: ta, tao, đằng này, thằng này, con này, ông mày, tớ, thầy mày… rồi lại còn biến đổi theo từng vùng miền thì còn biến đổi nữa mới khổ chứ. Tóm lại tôi chẳng thể nào biết được các nguyên tắc tự xưng của tiếng Việt các ông cả, mỗi cảm xúc thì nói một kiểu. 

      Mà tiếng Anh của tôi thì chỉ có chữ black để chỉ màu đen, nhưng trong tiếng Việt thì tôi tin chính ông cũng chẳng liệt kê hết các từ chỉ màu đen ý chứ. Ví dụ nhé, con chó đen các ông gọi là chó mực, tóc đen là tóc huyền, mèo đen là mèo mun, ngựa đen là ngựa ô… rồi chưa kể màu đen có thể nói là: hắc, thâm… như các chữ hắc hải (biển đen) hay áo thâm (áo đen)… 

       Đó là về từ vựng, chứ về văn phạm thì chỉ có người Việt mới hiểu nhau được, chứ người học tiếng Việt như chúng tôi đều lấy làm sợ khi học. Ví dụ nhé: thắng và bại là hai từ ngược nghĩa phải không? Ấy thế mà các ông khối lần dùng nó như là những từ đồng nghĩa đấy, ví dụ như: võ sĩ A đánh thắng võ sỹ B, và võ sỹ A đánh bại võ sỹ B chẳng hạn. Rõ ràng là cùng nghĩa nhé. 

      Bại và thua tuy đồng nghĩa nhưng lại thành trái nghĩa đấy, ông thử nói: Võ sỹ A đánh thua võ sỹ B và câu võ sỹ A đánh bại võ sỹ B xem, có đúng là trái nghĩa nhau không nào… rồi còn áo ấm và áo rét nữa chứ, hóa ra hai từ này đồng nghĩa trong khi ấm và rét trái nghĩa nhau hẳn. Rồi chưa kể các ông kéo cả tiếng Hán Nôm vào tiếng Việt trong khi tiếng Việt vẫn diễn tả được hết mà lại ít dùng. Ví dụ như vững như bàn thạch, sao các ông lại không chịu nói vững như bàn đá đi có được không; hay công viên sao không nói là vườn chung, vì viên là vườn đấy thôi, và công là của chung dành cho mọi người là gì…

Ta không chịu và tiếp tục lý luận: "Tiếng Anh của ông động từ là động từ cho nó rồi, ví dụ như go là đi, thì lại còn cho thêm giới từ vào sau đó tạo ra nghĩa khác hẳn đi, rất khó nhớ và lạ lẫm đối với người học tiếng Anh". Ví dụ như go off thì có nghĩa là phát nổ, còn go ahead thì lại không mang nghĩa đi về phía trước tí nào, mà lại là cậu nói đi… Chữ Look là nhìn, và out là ra bên ngoài, nhưng look out thì chả có nghĩa là nhìn ra ngoài tí nào, mà lại là nhắc người khác coi chừng, cẩn thận… mà nếu viết liền chữ look-out thì lại có nghĩa là lính canh hoặc chòi canh gác mới kỳ lạ chứ. Rõ ràng chữ watch là xem, nhưng câu watch your mouth thì lại có nghĩa là cẩn thận cái miệng đấy. Hay chữ skirt rõ ràng nghĩa là cái váy, vậy mà out-skirt lại nghĩa là ngoại thành, nhưng nội thành mà suy luận theo để nói là in-skirt thì các ông lại cười lăn ra… Rồi chữ odd rõ ràng nghĩa là số lẻ, chữ ball nghĩa là quả bóng, vậy mà odd-ball lại là người đàn ông lập dị.

Tony lập tức tiếp lời rằng: Đồng ý rằng tiếng Anh có nhiều cách diễn đạt lạ như thế, nhưng không thể so với những biến thể tiếng Việt còn khó theo hơn nhiều lần. Ví dụ như một loạt những từ viết được, nói được nhưng lại vô nghĩa nếu đứng một mình như: ịch, tiêng, hỉnh, xắn… nhưng khi ghép vào từ khác thì chúng lại có nghĩa như ục ịch, tiêng tiếc, hóm hỉnh, xinh xắn… Rồi một loạt các chữ mà ngay người Việt cũng chẳng chịu phân biệt rạch ròi như dạy học hay dậy học, đôi giày hay đôi giầy… 

      Đó là chưa kể tiếng Việt có tới 5 dấu: hỏi (?), sắc (´), huyền (`), nặng (.), ngã (~) và 6 thanh điệu được tạo bởi 5 dấu này cộng thanh ngang… Việc đưa dấu thanh điệu vào câu nói đúng là ác mộng với người học tiếng Việt, vì chúng tôi không có dấu trong tiếng Anh và gần như không thể phân biệt được dấu. Ví dụ như cậu bạn người Mỹ của tôi đã mắc lỗi khi về quê Việt Nam hỏi vợ, cậu ấy nói một câu tiếng Việt là "Con muốn làm con dê cụ." khiến cả nhà cười lăn ra… Vì anh chàng đó cũng như tôi, gần như không thể nói rõ dấu hỏi trong tiếng Việt như chữ con dể được, mà sẽ nói không có dấu thành con dê mà thôi. Mỗi khi thêm dấu, nghĩa của từ khác nhau hoàn toàn. 

     Mà đó mới chỉ là một từ vựng nhé, chưa kể việc từ vựng tiếng Việt mà ghép vào với nhau thì không thể lường nổi về nghĩa nữa. Ví dụ như chữ ăn có nghĩa là cho thức ăn vào cơ thể qua miệng chứ gì? Nhưng ghép với từ khác thì có vẻ như nó không có nghĩa đó tí nào cả. Ví dụ như ăn đòn, ăn chơi, ăn ở, ăn tiền, ăn cắp, ăn cướp, ăn vạ, ăn năn, ăn chia… Quả thực quá phong phú về nghĩa và cách ghép, nếu đem so sánh với các ngữ động từ của tiếng Anh hay các từ ghép thì chúng tôi không so được. 

Mà ngay cả các tính từ trong tiếng Việt cũng có thể ghép khôn lường về nghĩa, mà tiếng Anh của chúng tôi thì không nhiều đến như thế. Ví dụ như miêu tả màu trắng thì tiếng Anh có chữ white, hay nếu có ý nói là sáng thì sẽ là bright, nhưng tiếng Việt thì vô vàng cách mô tả màu trắng như: trắng trẻo, trắng tinh, trắng muốt, trắng xóa, trắng hếu, trắng ởn, trắng bệch, trắng nõn… mà thêm một từ trắng nữa vào thì lại chẳng trắng hơn mà lại có vẻ như giảm độ trắng đi như từ trắng trắng… hay ghép nhầm với từ khác thì chả có nghĩa là trắng tí nào, như từ trắng trợn chẳng hạn, có còn nghĩa là trắng nữa đâu?

Nghe ông bạn Tony phân tích một hồi, ta ngẫm ra đúng là tiếng Việt mình khó thật. Sống gần hết đời người mà chưa chắc đã biết hết tiếng Việt nữa. Dù sao ngôn ngữ sinh ra là để phản ánh đời sống và lao động của một cộng đồng con người trong suốt chiều dài lịch sử, mà dân tộc mình có tới 4000 năm lịch sử dựng nước, lao động, bảo vệ đất nước và phát triển đất nước thì quả thực là ngôn ngữ không phong phú mới là lạ. 

Tony mới chỉ biết có đến thế, chứ làm sao biết được thái độ của người Việt trong từng câu nói, cùng là một nội dung nói đấy, nhưng như các cụ đã có câu ý tại ngôn ngoại tức là ý ở ngoài lời, nếu mà giọng nói và cách nhấn giọng khác nhau thì ý nghĩa của câu nói thay đổi hoàn toàn ý chứ. Ví dụ câu: tôi yêu cô ấy nếu nói bình thường thì không sao, chứ nhấn vào chữ yêu và kéo thật dài ra trong khi nói thì chưa biết chừng người nói lại có ý chê bôi và bài xích chứ chẳng yêu thương gì… Mà trong tiếng Anh thì lời nói thế nào ý nghĩa thế ấy, dù người nói có nhấn thêm từ này hay từ khác thế nào đi chăng nữa thì nghĩa của câu vẫn gần như giữ nguyên nghĩa của những từ vựng trong câu…Từ sau câu chuyện tình cờ và vui vẻ đó, ta chợt nhận ra người Việt mình đang làm chủ một ngôn ngữ rất khó, rất giàu có, phong phú và phức tạp, trong khi tiếng Anh không hẳn đã khó như vậy. Ta tự nghĩ tiếng Anh làm cho ta thấy khó học là vì cách nghĩ và tư duy ngôn ngữ của họ và ta khác nhau quá xa, chứ xét riêng về độ phong phú và sự phức tạp về ngữ nghĩa trong từng câu nói, quả là không so được với tiếng Việt.

Trần Việt Hùng

Đi xe hơi ăn cơm với muối ớt

Lương của tôi vào khoảng 100 triệu đồng/tháng và tôi đã có xe 4 bánh. Nhưng tôi vẫn dùng đồng hồ đeo tay nhảy số, mỗi khi đứt dây, tôi dùng keo dán sắt gắn lại…

Lương của tôi cũng vào khoảng 100 triệu đồng/tháng và tôi cũng có luôn 4 bánh. Nhưng tôi vẫn dùng đồng hồ đeo tay nhảy số, mỗi khi đứt dây, tôi dùng keo dán sắt gắn lại.

Tôi không biết nấu ăn nên những hôm vợ tôi không chuẩn bị được bữa sáng vì bận con nhỏ, tôi vẫn vui vẻ ăn cơm với chao, muối ớt để đi làm.

Buổi trưa tôi mang theo 3 trái táo, 1 trái chuối, 1 bình cà phê vợ pha sẵn, chiều về ăn cơm cùng vợ con. Dĩ nhiên cũng đôi lúc tôi ra ngoài ăn sáng, ăn trưa nhưng không thường xuyên.

Tôi vẫn giữ thói quen mua quần áo ở chợ đêm, điện thoại tôi đang dùng chỉ cơ bản nghe gọi. Tôi không rõ mình đang chi cho bản thân tiền ăn bao nhiêu mỗi tháng nhưng tôi chắc chắn một điều là tiền tôi ăn uống ít hơn 3 triệu đồng rất nhiều.

Đọc đến đây một số bạn sẽ cho tôi sống keo kiệt. Tôi xin thưa với các bạn là không. Mỗi tháng số tiền tôi biếu ông bà, cha mẹ đủ để mua được một cái iPhone đấy. Đám cưới em, tôi sẵn sàng “đi” vài chục triệu đồng. Cha mẹ, ông bà bệnh, tôi luôn là người đi đầu trong khoản chi, từ chi công khai cho đến chi âm thầm, vì tôi là anh cả.

Một số bạn sẽ cho rằng tôi là người không biết gì về công nghệ, cục mịch. Tôi cũng xin nói luôn, tôi là dân công nghệ thông tin, có thể lập trình giỏi trên cả 3 nền tảng: điện thoại, trên software và hiện tại trên hardware (embedded).

Một số bạn sẽ cho tôi chẳng có mối quan hệ nào cả. Vậy tôi cũng xin chia sẻ câu chuyện này với các bạn luôn. Tôi khởi đầu với mức lương tầm 2,2 triệu đồng/tháng. Lúc đó, tôi mới ra trường, đi làm có chút đỉnh lương cộng với tư tưởng đi học bao nhiêu năm, giờ xả hơi, tôi cũng đàn đúm vui chơi cà phê cà pháo suốt ngày với bạn bè nên cũng nhiều mối quan hệ, tốt cũng có, phức tạp cũng có.

Kết quả của những mối quan hệ rộng đó sau hơn 2 năm làm việc, lương tôi chỉ lên được 2,8 triệu đồng/tháng. Trải qua những biến cố sức khỏe, cuộc sống, tôi nhận ra rằng: gia đình, người thân mới là quan trọng nhất. Từ đó tôi đã đổi suy nghĩ, tập trung cho gia đình, anh em, tập trung chuyên môn và công việc.

Kết quả sau 7 năm tôi đã sở hữu một chiếc ôtô, nhà, 2 đứa con. Suốt 7 năm đó tôi chẳng hề ghé đến quán nhậu một lần (trừ những lúc vào nhà hàng dự đám cưới bạn bè, hoặc tiệc tùng do gia đình tổ chức). Còn quán cà phê thì không quá số ngón trên đầu bàn tay.

Chẳng có và cũng chẳng cần một mối quan hệ nào trong 7 năm qua cả, trừ mối quan hệ anh em, gia đình và một vài anh em trong công ty. Ngay cả lúc đi thi lấy bằng lái xe ô tô, các anh em cùng lớp bảo đóng góp chút đỉnh lúc chạy thực tế (thi lý thuyết, thi thực hành và chạy thực tế khoảng 1 km), mỗi người đóng 300.000 đồng, tôi cũng lấy lý do không biết trước nên không mang theo tiền.

Thế là suốt cả khóa học tôi chỉ mất đúng tiền học phí và thuê xe chạy thử, không hề dắt thầy đi nhậu như một số bạn cùng lớp đã làm. Cuối cùng tôi vẫn có bằng B2 chỉ với một lần thi duy nhất.

Dĩ nhiên cũng có chút hậu quả là các đợt thi của tôi bị dời hết lần này đến lần khác, gần cả năm sau tôi mới được thi. Nhưng với tôi thời điểm đó không quan trọng, không gấp. Vì công ty cũ nơi tôi làm việc cũng tổ chức đi chơi 1 năm 2 lần, miễn phí.

Nói là đi chơi miễn phí nhưng 7 năm qua tôi cũng chưa tham gia bao giờ. Ngay cả lúc tôi đã là sếp, bị sếp lớn hơn trực tiếp nhắc khéo nên tham gia, tôi cũng thoái thác… Bởi các ngày lễ lớn, tôi tranh thủ đưa vợ con về quê chơi hoặc ở lại thành phố sang chơi với ông bà. Như vậy, các bạn sẽ cho rằng tôi không biết hưởng thụ, thật ra tôi đang hưởng thụ đấy các bạn ạ.

Tôi thấy có nhiều bạn 2-3 tháng lương mới mua đủ 1 cái iPhone, nhưng các bạn vẫn cố vay mượn để mua. Rồi sau đó là gánh nặng đè trên vai càng thêm nặng. Như vậy mà gọi là biết hưởng thụ sao? Còn tôi mỗi tháng có thể mua được hơn chục cái iPhone nhưng tôi dành phần lớn cho gia đình, làm cho gia đình tôi vui vẻ (cha mẹ, anh em, ông bà, con cái). Tôi cũng cảm thấy hạnh phúc, như vậy là tôi đang hưởng thụ đấy chứ.

Tôi có rất nhiều khoản chi hàng tháng như: điện nước, xăng dầu, nhớt, xe cộ (tôi đi làm bằng ô tô), đám tiệc, con cái, cha mẹ, ông bà... Nên tôi không nói tổng chi phí 1 tháng chỉ 3 triệu đồng. Nhưng những khoảng chi dành riêng cho bản thân tôi hay để “nâng cấp” bản thân mình thì rất thấp, vì tôi vẫn giữ lại nhiều thói quan của sinh viên ngày nào.

Tôi thấy có nhiều bạn trẻ, cha mẹ nghèo khó, làm lương ba cọc ba đồng nhưng các bạn ấy không bỏ lỡ những phim hay nào ở rạp, trên tay thì iPhone 4-5.

Quyền sống sao là của mỗi người, miễn sao không phạm pháp. Nhưng theo tôi dùng cái quyền đó xem sao cho được lại là một chuyện khác các bạn ạ. Có bạn sẽ cho rằng sống không tiêu xài làm cho đất nước nghèo, các bạn lo xa quá.

Xã hội có cách vận chuyển để phát triển của riêng nó. Một đất nước không phát triển công nghiệp thì phát triển nông nghiệp, không phát triển du lịch thì sẽ phát triển các dịch vụ khác.

Nếu các bạn là người làm ăn lớn thì các bạn cần có mối quan hệ rộng là đúng. Còn nếu các bạn giống như tôi 10 năm trước, là sinh viên nghèo mới ra trường, tôi khuyên các bạn phải tự tin khả năng của mình, cố gắng trong công việc, đừng bê tha nhậu nhẹt, cà phê cà pháo rồi bào chữa cho rằng ra đường phải cần mối quan hệ.

Bản lĩnh của một người là làm cho gia đình mình hạnh phúc, chứ bản lĩnh không phải chỉ đơn giản là cái iPhone, những bộ quần áo hàng hiệu hay những cái gì đó để bằng chị bằng em đâu các bạn ạ.

Thanh Hiếu (Vnexpress.net)